ဖန်ပန်းကန်တွေနဲ့ ဖန်မုန့်ဖုတ်ခွက်တွေဟာ မီးဖိုချောင်သုံး အခြေခံပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဘက်စုံသုံးနိုင်တာနဲ့ တခြားအစားအစာတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုမှုမရှိတာ (non-reactive) တွေကြောင့် လူကြိုက်များပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မီးဖိုချောင်မှာ အားသာချက်တွေ အများကြီးရှိနေပေမယ့်လည်း၊ တချို့သော အစားအစာတွေနဲ့ ချက်ပြုတ်နည်းတွေမှာ ဖန်ပန်းကန်ကို သုံးခြင်းက အဆင်ပြေရာကနေ အန္တရာယ်ရှိတဲ့အထိ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနဲ့ အကောင်းဆုံး ရလဒ်တွေရဖို့အတွက် တချို့ဟင်းလျာတွေကို ဖန်ပန်းကန်တွေထဲမှာ ဘာကြောင့် မချက်ပြုတ်သင့်ဘူးလဲဆိုတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို လေ့လာကြည့်လိုက်ပါ။
၁။ အပေါ်မီးပြင်းပြင်းဖြင့် ကင်ခြင်း (Broiler အသုံးပြုခြင်း) အပေါ်မီး (broiler) မှ ပြင်းထန်ပြီး တိုက်ရိုက်ကျရောက်လာတဲ့ အပူရှိန်ဟာ ဖန်ပန်းကန်တွေကို အပူချိန်ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှု (thermal shock) အပြင်းအထန်ဖြစ်စေပြီး၊ အန္တရာယ်ရှိလောက်တဲ့အထိ ကွဲကြေသွားစေနိုင်ပါတယ်။ အပူကို လျင်မြန်စွာ ကူးစက်ပျံ့နှံ့စေတဲ့ သတ္တုဒယ်အိုးတွေနဲ့မတူဘဲ၊ ဖန်ပစ္စည်းတွေက အပူတက်နှေးသလို အပူပျံ့နှံ့မှုလည်း မညီညာတဲ့အတွက် ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ရိုက်အပူရှိန်အောက်မှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ဖိအားသက်ရောက်မှု (stress points) တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
၂။ အေးခဲနေသော ဖန်ပန်းကန်ကို ပူနေသောမီးဖို (Oven) ထဲ တိုက်ရိုက်ထည့်ခြင်း ရေခဲရိုက်ထားတဲ့ ဖန်ပန်းကန်ကို ပူနေတဲ့ အိုဗင် (oven) ထဲ တိုက်ရိုက်ထည့်ခြင်းက အပူချိန်ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်စေတဲ့ အဖြစ်များဆုံး အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပေါက်ကွဲကွဲကြေခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဖန်သားဟာ မညီမညာ ပြန့်ကားဖို့ ကြိုးစားတဲ့အတွက် မြန်ဆန်တဲ့ အပူချိန်အပြောင်းအလဲက ကြီးမားတဲ့ ဖိအားကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ကြီးမားတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေပါတယ်။ အေးခဲနေတဲ့ ဖန်ပန်းကန်တွေကို အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် အခန်းအပူချိန်ရောက်တဲ့အထိ အရင်ဆုံး အအေးခံ (ထားထား) သင့်ပါတယ်။
၃။ ကြွပ်ရွသော အပေါ်ယံလွှာရရန် (သို့) အပူပြင်းပြင်းဖြင့် ကနဦးလှော်/ကင်ရမည့် အစားအစာများ ရွှေအိုရောင် ကြွပ်ရွတဲ့ အပေါ်ယံလွှာ (crust) ရဖို့လိုတဲ့ ဒါမှမဟုတ် ကနဦးမှာ အပူပြင်းပြင်းနဲ့ လှော်/ကင် (high-heat sear) ရမယ့် ဟင်းလျာတွေအတွက်တော့ ဖန်ပန်းကန်တွေက သိပ်အဆင်မပြေပါဘူး။ ဖန်က အပူတက်တာ နှေးပြီး အပူကို အလွန်အကျွံ ထိန်းထားနိုင်တဲ့အတွက် သတ္တုအိုးတွေလို လျင်မြန်ညီညာစွာ အရောင်ပြောင်း (browning) ဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရသာပိုင်းမှာ လျော့ကျနိုင်သလို လိုချင်တဲ့ အထိအတွေ့ (texture) မျိုးလည်း ရရှိနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၄။ ပူနေသော ဖန်ပန်းကန်ထဲသို့ အရည်အေးများထည့်ခြင်း (သို့) အေးသောနေရာတွင်ချခြင်း ပူနေတဲ့ ဖန်ပန်းကန်ထဲကို အရည်အေးတွေ ထည့်လိုက်တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ပူနေတဲ့ ပန်းကန်ကို အေးနေတဲ့ ကောင်တာပေါ် (countertop) တင်လိုက်တာမျိုးလို ရုတ်တရက် အပူချိန်အပြောင်းအလဲတွေလုပ်တာက အပူချိန်ရှော့ခ်ဖြစ်ခြင်း (thermal shock) နဲ့ ကွဲအက်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပါတယ်။ ဖန်သားအတွင်း ဖိအားတွေကြောင့် အက်ကွဲခြင်း သို့မဟုတ် ကြေမွခြင်းမျိုး မဖြစ်ရအောင် ဖန်ပစ္စည်းတွေကို အပူချိန် တဖြည်းဖြည်းချင်းပဲ ပြောင်းလဲပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
၅။ ကတ်စတတ် (Custards)၊ ဆူးဖလေး (Soufflés) နှင့် တချို့သော ကိတ်မုန့်များ ဖန်ပန်းကန်တွေဟာ သတ္တုတွေနဲ့ အပူကူးစက်ပုံ မတူညီတဲ့အတွက် ကတ်စတတ်၊ ဆူးဖလေး (soufflés) နဲ့ တချို့သော ကိတ်မုန့်တွေလို နူးညံ့တဲ့ အစားအစာတွေကို ဖုတ်တဲ့အခါ အပူမညီညာတာမျိုး မကြာခဏ ဖြစ်စေပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အပူတက်နှေးမှုနဲ့ အပူထိန်းနိုင်စွမ်း ပြင်းထန်မှုတို့ကြောင့် မုန့်ရဲ့ အလယ်ပိုင်း မကျက်သေးခင်မှာပဲ အောက်ခြေနဲ့ ဘေးအနားသတ်တွေက လွန်ကဲစွာ ကျက်သွားနိုင်တာမို့ မုန့်ရဲ့ အထိအတွေ့နဲ့ အထွေထွေ အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေပါတယ်။
၆။ အလွန်ပူသော ဆီဖြင့် ချက်ပြုတ်ရသည့် အစားအစာများ ဖန်ဟာ ဓာတ်ပြုမှုမရှိပေမယ့်၊ အထူးသဖြင့် အပူချိန်မြင့်မားတဲ့ ‘အိုဗင်ဖြင့် ကြော်ခြင်း (oven frying)’ သို့မဟုတ် ကင်ခြင်း (roasting) တွေမှာလို အလွန်ပူတဲ့ဆီတွေ ပါဝင်တဲ့ ဟင်းလျာတွေအတွက် ဖန်ကို အသုံးပြုတာက အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။ အလွန်ပူနေတဲ့ ဆီကနေထွက်လာတဲ့ ပြင်းထန်ပြီး တစ်နေရာတည်းမှာ စုဆောင်းနေတတ်တဲ့ အပူရှိန်ဟာ ဖန်ရဲ့ အပူခံနိုင်ရည် ကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ ပန်းကန်မှာ အနည်းငယ် ချို့ယွင်းချက် (အက်ရာ/ခြစ်ရာ) ရှိနေမယ်ဆိုရင်ဖြစ်စေ၊ ရုတ်တရက် အပူချိန် အပြောင်းအလဲဖြစ်သွားရင်ဖြစ်စေ ကွဲကြေသွားနိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။
