Facebook သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သတင်းဖတ်ရာ၊ ရောင်းဝယ်ရေး၊ မိသားစုဆက်သွယ်ရာတို့အတွက် အဓိကအသုံးပြုရသော app ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် account ပျောက်သွားလျှင် လုပ်ငန်းနှင့် ဆက်ဆံရေးများ ထိခိုက်နိုင်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် login မဝင်နိုင်တော့သော အခြေအနေများတွင် ပြန်ရယူနိုင်သည့် နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြထားသည်။
မှတ်ချက်။ Facebook ၏ menu နှင့် စာသားများသည် အချိန်အလိုက် ပြောင်းလဲတတ်သဖြင့် သင့်ဖုန်းတွင် မြင်ရသည့်အတိုင်း အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။
၁။ ပထမဆုံး မည်သည့်အခြေအနေလဲ ခွဲကြည့်ပါ
- Password မေ့သွားသည် – ပြန်သတ်မှတ်ရန် လွယ်သည်။
- Hack ခံရသည် – email/password ပြောင်းခံရ၊ သူငယ်ချင်းတွေကို ငွေတောင်းစာ ပို့နေ။
- Account ပိတ်ခံရသည် – Facebook က ခေတ္တပိတ် (သို့) disable လုပ်ထားသည်။
- ဖုန်းနံပါတ်/Email ဟောင်း သုံးမရတော့ – အတည်ပြုကုဒ် လက်မခံနိုင်။
အခြေအနေကို မှန်မှန်ကန်ကန် သိလျှင် မှန်ရာနည်းကို ရွေးနိုင်သည်။
၂။ Password မေ့သွားလျှင်
၁။ Facebook login စာမျက်နှာတွင် “Forgot password?” (စကားဝှက်မေ့နေလား) ကို နှိပ်ပါ။
၂။ သင့် ဖုန်းနံပါတ် သို့မဟုတ် Email ကို ရိုက်ထည့်ပါ။
၃။ SMS သို့မဟုတ် Email ဖြင့် ပို့လာသော ကုဒ် ကို ထည့်ပါ။
၄။ စကားဝှက်အသစ် ထည့်ပါ။
အကြံပြုချက်
- စကားဝှက်သည် အနည်းဆုံး ၁၂ လုံးရှိပြီး စာလုံး၊ ဂဏန်း၊ သင်္ကေတ ရောထားပါ။
- မွေးနေ့၊ ဖုန်းနံပါတ်၊ နာမည်ကို မသုံးပါနှင့်။
- တခြားဆိုက်များနှင့် စကားဝှက် အတူတူ မသုံးပါနှင့်။
၃။ ဖုန်းနံပါတ်/Email ဟောင်း သုံးမရတော့လျှင်
ကုဒ်ပို့မည့်နေရာကို ရွေးသည့်စာမျက်နှာတွင် “No longer have access to these?” (ဒါမှမဟုတ် အလားတူ စာသား) ကို ရွေးပါ။ ထို့နောက်
- လက်ရှိသုံးနေသည့် Email သို့မဟုတ် ဖုန်းနံပါတ်အသစ် ထည့်ပါ။
- Facebook က ညွှန်ကြားသလို မျက်နှာအတည်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ID ပုံတင်ပြခြင်း တောင်းလာနိုင်သည်။
- ယခင် login ဝင်ဖူးသော ဖုန်း/ကွန်ပျူတာမှ ကြိုးစားပါ။ Facebook သည် သုံးနေကျ device ကို ပိုယုံကြည်တတ်သည်။
၄။ Hack ခံရသည်ဟု ထင်လျှင်
(က) ချက်ချင်းလုပ်ရန်
၁။ Login ဝင်နိုင်သေးလျှင် စကားဝှက်ကို ချက်ချင်းပြောင်းပါ။
၂။ Settings > Security and Login တွင် မသိသော device များကို Log out လုပ်ပါ။
၃။ Email နှင့် ဖုန်းနံပါတ် ပြောင်းထားခြင်း ရှိမရှိ စစ်ပါ။
၄။ မသိသော app၊ website များကို ပေးထားသည့် ခွင့်ပြုချက်ကို ဖျက်ပါ။
(ခ) Login မဝင်နိုင်တော့လျှင်
- Facebook ၏ တရားဝင် compromised account ဖြေရှင်းစာမျက်နှာ (facebook.com/hacked) သို့ သွားပါ။
- Hack ခံရကြောင်း ရွေးပြီး ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း လိုက်လုပ်ပါ။
- Hacker ပြောင်းထားသော Email ဟောင်းသို့ Facebook က “ဤပြောင်းလဲမှုကို မဟုတ်ပါ” ဟူသော link ပို့ထားနိုင်သည်။ Email inbox နှင့် spam ကို စစ်ကြည့်ပါ။
(ဂ) ပြန်ရပြီးနောက်
- Two-factor authentication (2FA) ကို ဖွင့်ပါ။ SMS ထက် Authenticator app က ပိုလုံခြုံသည်။
- Page နှင့် Group admin ရာထူးများ ပျောက်မသွားဘဲ ရှိမရှိ စစ်ပါ။
- Hacker ပို့ထားသည့် post၊ message များကို ဖျက်ပြီး သူငယ်ချင်းများကို ပြောပြပါ။
၅။ Account ပိတ်ခံရလျှင် (Disabled / Restricted)
- Login ဝင်သည့်အခါ ပေါ်လာသော စာမျက်နှာတွင် Appeal / Request review ကို နှိပ်ပါ။
- ID ပုံ တောင်းလျှင် အမည်၊ မွေးနေ့ ပါသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စာရွက်စာတမ်းကို ပို့ပါ။ မလိုအပ်သော အချက်အလက် (ဥပမာ ID နံပါတ်အပြည့်) ကို ဖုံးထားပါ။
- ပြန်လည်သုံးသပ်ရာတွင် ရက်အနည်းငယ် ကြာနိုင်သဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ပို့မနေပါနှင့်။ ပြန်ပို့လျှင် ဆိုးသွားတတ်သည်။
- Facebook စည်းမျဉ်း ချိုးဖောက်ခဲ့ခြင်း ရှိမရှိ ပြန်စဉ်းစားပါ။ အမည်အတု သုံးခြင်း၊ spam ပို့ခြင်းတို့ကြောင့် ပိတ်ခံရတတ်သည်။
၆။ “ကူညီပေးမည်” ဟု ပြောသူများကို သတိထားပါ
Account ပျောက်သူများကို ပစ်မှတ်ထားသော လိမ်လည်မှုများ ရှိသည်။
- “Facebook ဝန်ထမ်းပါ၊ ငွေပေးလျှင် ပြန်ယူပေးမည်” ဟု ပြောသူများ
- Link ပို့ပြီး password ထပ်ထည့်ခိုင်းသည့် စာများ
- Messenger မှ Facebook နာမည်ပါသော account အတု
မှတ်ထားပါ။ Facebook သည် ငွေယူ၍ account ပြန်ပေးသည့် လုပ်ငန်းမလုပ်ပါ။ Password၊ OTP ကုဒ်ကို မည်သူ့ကိုမျှ မပေးပါနှင့်။
၇။ နောက်ထပ် မဖြစ်စေရန် ကြိုကာကွယ်ခြင်း
၁။ 2FA ဖွင့်ထားပါ။
၂။ Email နှင့် ဖုန်းနံပါတ် နှစ်ခုလုံး Facebook တွင် ထည့်ထားပါ၊ ထို့ပြင် Email ကိုလည်း ခိုင်ခိုင်မာမာ စကားဝှက်ဖြင့် ကာကွယ်ပါ။
၃။ Trusted contacts / Backup codes ကို သိမ်းထားပါ။
၄။ သူစိမ်းများ၏ link၊ “ကံထူးပါပြီ” ဆိုသော စာများကို မနှိပ်ပါနှင့်။
၅။ လမ်းပေါ်/အများသုံး WiFi တွင် login မဝင်ပါနှင့်။
၆။ Page admin များအတွက် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးထက် ပိုပြီး admin ရာထူးပေးထားပါ။
၇။ တစ်လတစ်ခါ Security Checkup ကို လုပ်ပါ။
Facebook account ပျောက်သွားလျှင် အောက်ပါအတိုင်း လုပ်ပါ။
၁။ အခြေအနေကို ခွဲခြားပါ (မေ့ခြင်း၊ hack ခံရခြင်း၊ ပိတ်ခံရခြင်း)။
၂။ Facebook ၏ တရားဝင် recovery စာမျက်နှာကိုသာ သုံးပါ။
၃။ ပြန်ရပြီးလျှင် 2FA ဖွင့်ပါ။
၄။ ငွေတောင်းသူ၊ link ပို့သူများကို မယုံပါနှင့်။















