ရုရှားက တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ဘယ်လစ်စတစ်ဒုံးကျည်များ၊ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များနှင့် လမ်းညွှန်ဗုံးများဖြင့် ကီးယက်ဗ်နှင့် အခြားယူကရိန်းမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၆ ဦးသေဆုံးပြီး ဒါဇင်နှင့်ချီသော ဒဏ်ရာရရှိသူများရှိခဲ့ကြောင်း အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုက အမေရိကန်လုပ် Patriot လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ် ပြတ်လပ်မှုကို ထပ်မံမီးမောင်းထိုးပြခဲ့ပါတယ်။
ဒေသဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များရဲ့ပြောကြားချက်အရ ကီးယက်ဗ်မြို့တော်ကို ညပိုင်း ဘယ်လစ်စတစ်ဒုံးကျည်များဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးပြီး ရှစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုက ဒေသစံတော်ချိန် ည ၁း၃၀ ဝန်းကျင်မှာ စတင်ခဲ့ပြီး နာရီပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ကာ မြို့တော်တစ်ဝန်းလုံးမှာ ပေါက်ကွဲသံများ ပဲ့တင်ထပ်နေခဲ့ပါတယ်။
ယူကရိန်းလေတပ်ရဲ့အဆိုအရ ရုရှားက ယူကရိန်းတစ်ဝန်းလုံးကို ဒုံးကျည် ၄၁ စင်းနဲ့ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ် ၁၂၅ စင်း ပစ်လွှတ်ခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတ Volodymyr Zelenskyy က ဒုံးကျည်အများစုဟာ မြို့တော်ကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကီးယက်ဗ်မြို့ရဲ့ ခရိုင် ၅ ခုမှာ မီးလောင်မှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူနေအိမ်အဆောက်အအုံများ၊ ရုံးခန်းနှင့် စက်မှုဇုန်များ၊ ကျောင်းသားအိပ်ဆောင်နှင့် မော်တော်ယာဉ်များ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့တယ်လို့ ယူကရိန်းနိုင်ငံတော် အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။
အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် Viktoria Shejko က သူမရဲ့ ခင်ပွန်းနဲ့ ကလေး ၇ ယောက်နဲ့အတူ သူတို့ရဲ့တိုက်ခန်းအဆောက်အအုံ စင်္ကြံမှာ ခိုနေရင်းမှ ပေါက်ကွဲသံကြီးတွေကို ကြားခဲ့ရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“သတိပေးသံမစမီမှာ ဘယ်လစ်စတစ်တွေရောက်လာပြီဆိုတာ ကျွန်မတို့ စစ်ဆေးခဲ့တယ်၊ ပြီးတော့ စင်္ကြံထဲကို ဝင်ခဲ့တယ်။ ဒီနောက် ဒုံးကျည်တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပေါက်ကွဲလာတယ်” လို့ သူမက ပြောပါတယ်။
အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုရဲ့ ဖိစီးမှုက “စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အရမ်းခက်ခဲတယ်” လို့ ဆိုပြီး “အရင်က တစ်ပတ်ကိုတစ်ခါ ဒါမှမဟုတ် ဒီထက်နည်းနည်းပဲဖြစ်ဖူးပေမယ့် အခုတော့ မနေ့တိုင်းဆိုရင် တစ်ရက်ခြားဖြစ်နေပြီ” လို့ သူမက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ**
Sviatoshynskyi ခရိုင်မှာ မီးလောင်နေတဲ့အိမ်ထဲက လူ ၄ ဦးကို ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေ ဆွဲထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး Shevchenkivskyi ခရိုင်မှာတော့ သုံးထပ်အဆောက်အအုံ မီးလောင်နေတာကနေ နေထိုင်သူတွေကို အမြန်ကယ်ဆယ်ခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီမှာ လူတစ်ဦး သေဆုံးနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ မီးသတ်သမားတွေက Solomyanskyi၊ Desnianskyi နဲ့ Dnipro ခရိုင်တွေမှာလည်း မီးလောင်မှုတွေကို တုံ့ပြန်ငြှိမ်းသတ်ခဲ့ရပါတယ်။
ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ကီးယက်ဗ်ကို တိုက်ခိုက်မှုဟာ Flamingo မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်တွေနဲ့ Neptune လမ်းညွှန်ဒုံးကျည်တွေအတွက် အစိတ်အပိုင်းတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်ရုံတွေ၊ နှစ်ဖက်သုံးကုန်ပစ္စည်းတွေ သိုလှောင်ပြီး မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်၊ စက်ရုပ်စနစ်နဲ့ အီလက်ထရွန်းနစ်စစ်ဆင်ရေး ပစ္စည်းကိရိယာတွေ တပ်ဆင်တဲ့ စာတိုက်ဂိုဒေါင်တစ်ခုအပါအဝင် ယူကရိန်းစစ်တပ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့နေရာတွေကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရုရှားကမ်းရိုးတန်းရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောများ ပစ်ခတ်ခံရ**
သီးခြားဖြစ်ရပ်တစ်ခုအနေနဲ့ ရုရှားရဲ့ ပင်လယ်နက်ကမ်းရိုးတန်းက Caspian Pipeline Consortium (CPC) ဂိတ်မှာရှိတဲ့ ရေနံတင်သင်္ဘော နှစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အဲဒီနေရာမှာ ရေနံတင်ဆောင်မှုတွေ ရပ်တန့်သွားတယ်လို့ CPC က တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Novorossiysk ဆိပ်ကမ်းက ASIA နဲ့ NISSOS ဆိုတဲ့ သင်္ဘောတွေကို တိုက်ခိုက်မှုက ASIA သင်္ဘောပေါ်မှာ မီးလောင်မှုဖြစ်စေခဲ့ပြီး ငြှိမ်းသတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကုမ္ပဏီက ဘယ်သူတာဝန်ရှိတယ်ဆိုတာကို မပြောကြားခဲ့ပါဘူး။ ထိခိုက်သေဆုံးမှု သို့မဟုတ် ရေနံယိုဖိတ်မှု မရှိခဲ့ဘဲ လိုက်ဘေးရီးယားနဲ့ မာရှယ်ကျွန်းစုတို့ရဲ့ အလံတွေအောက်မှာ သွားလာနေတဲ့ သင်္ဘောတွေဟာ ပေါ်ပေါက်နေဆဲဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်းတို့ နှစ်ဖက်စလုံးက ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်အတွင်းမှာ ပင်လယ်နက်နဲ့ အာဇော့ပင်လယ်တွေရှိ သင်္ဘောတွေကို ပြင်းထန်စွာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေ မြှင့်တင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ယူကရိန်းရဲ့ ရေနံတင်သင်္ဘောတွေကို ပစ်ခတ်မှုဟာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်က ရုရှားက တရားမဝင်သိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့ ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်ကို လောင်စာဆီထောက်ပံ့မှုတွေ ဖြတ်တောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကရင်မလင်ရဲ့ အိမ်နီးချင်းကို ကျူးကျော်မှုအပေါ် နိုင်ငံတကာအရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေကို ချိုးဖောက်ပြီး ရေနံတင်ပို့တဲ့ ရုရှားရဲ့ “အရိပ်သင်္ဘောအုပ်စု” (shadow fleet) ကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားတယ်လို့ ကီးယက်ဗ်က ဆိုပါတယ်။
Caspian Pipeline Consortium (CPC) အကြောင်း**
CPC ဆိုတာ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံရဲ့ ကက်စပီယန်ပင်လယ်ရှိ ရေနံသိုက်တွေကို Novorossiysk မြို့နဲ့ ဆက်သွယ်ထားတဲ့ မိုင် ၉၄၀ (၁,၅၁၀ ကီလိုမီတာ) ရှည်လျားတဲ့ ရေနံပိုက်လိုင်းဖြစ်ပြီး အဲဒီမှာ ရေနံတွေကို သင်္ဘောတွေနဲ့ တင်ဆောင်ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွေကို တင်ပို့ပါတယ်။ ဒီပိုက်လိုင်းက ရေနံကြွယ်ဝတဲ့ ကာဇက်စတန်ရဲ့ ရေနံအကြမ်းထုတ်ကုန် ၈၀% ခန့်ကို ပို့ဆောင်ပေးပြီး ရုရှားအစိုးရနဲ့ ရုရှားနိုင်ငံပိုင် ရေနံကုမ္ပဏီတွေက ဒီလုပ်ငန်းမှာ ၃၁% ရှယ်ယာ ပူးပေါင်းပိုင်ဆိုင်ထားပါတယ်။
ရုရှားစွမ်းအင်ကဏ္ဍကို ယူကရိန်း၏ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်မှု**
Zelenskyy က တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့တွေက ရုရှားနယ်မြေအတွင်းရှိ စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။
ယူကရိန်းလုံခြုံရေးအေဂျင်စီရဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေက Stavropol ဒေသမှာ ရေနံသိုလှောင်ရုံ ၃ ခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်ရဲ့ သီးခြားတပ်ဖွဲ့တစ်ခုက အဲဒီဒေသမှာပဲ နောက်ထပ် လောင်စာဆီဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုကို ထိမှန်ခဲ့တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ပင်လယ်နက်ထဲမှာလည်း ရုရှားရေနံတင်သင်္ဘော ၃ စင်းကို ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Stavropol အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Vladimir Vladimirov က အစောပိုင်းမှာ ယူကရိန်းမောင်းသူမဲ့လေယာဉ်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုက ဒေသအတွင်းနေရာ နှစ်နေရာမှာ “စက်မှုဇုန်အဆောက်အအုံတွေ” မီးလောင်ကျွမ်းစေခဲ့တယ်လို့ ရည်ညွှန်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သူက အဲဒီအဆောက်အအုံတွေက ဘာတွေလဲဆိုတာ အတိအကျမပြောပေမယ့် ဘယ်သူမှ မထိခိုက်ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ရုရှားသတင်းဌာန Astra က တနင်္ဂနွေနေ့မှာ တိုက်ခိုက်မှုအပြီး ဒေသခံတွေ ပေးပို့တဲ့ ဓာတ်ပုံနဲ့ ဗီဒီယိုတွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး Stavropol မှာ ရေနံသိုလှောင်ရုံ သုံးခု မီးလောင်နေနိုင်တယ်လို့ သတင်းပို့ခဲ့ပါတယ်။
ရုရှား၏ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်ကာကွယ်ရေး**
ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ ရုရှားလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေက တနင်္ဂနွေနေ့ညပိုင်းအတွင်းမှာ ရုရှားဒေသ ၈ ခု၊ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ခရိုင်းမီးယားနဲ့ ပင်လယ်နက်၊ အာဇော့ပင်လယ်တို့အထက် ယူကရိန်းမောင်းသူမဲ့လေယာဉ် ၁၄၀ ကို ပစ်ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘယ်နှစ်စင်း ပစ်လွှတ်ခဲ့သလဲ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်နှစ်စင်း ပစ်မှတ်ရောက်ရှိခဲ့သလဲဆိုတာကို သူတို့က မပြောခဲ့ပါဘူး။
ယူကရိန်းနယ်စပ်အနီးရှိ ရုရှား Kursk ဒေသမှာတော့ ယူကရိန်းမောင်းသူမဲ့လေယာဉ်တွေက တိုက်ခန်းအဆောက်အအုံ ၄ ခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားပြီး လူတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Alexander Khinshtein က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Patriot စနစ်ပြတ်လပ်မှုနှင့် အမေရိကန်၏ ကတိ**
မော်စကိုက မကြာသေးမီအပတ်များအတွင်းက ရုရှားအတွင်းပိုင်းရှိ ရေနံအဆောက်အအုံတွေကို ယူကရိန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို တန်ပြန်ဖို့ ဘယ်လစ်စတစ်ဒုံးကျည်တွေကို အသုံးပြုမှု မြှင့်တင်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေက စစ်တပ်ရော အရပ်သားလူထုကိုပါ ထိခိုက်စေတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump က ရုရှားဘယ်လစ်စတစ်ဒုံးကျည်တွေကို ကြားဖြတ်ဖြိုခွင်းရာမှာ အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်တဲ့ Patriot စနစ်တွေ ထုတ်လုပ်ဖို့ လိုင်စင်တွေ ပေးအပ်ဖို့ အသင့်ရှိတယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။ ဒါက ကီးယက်ဗ်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးကို အလားအလာရှိရှိ အားဖြည့်ပေးနိုင်ပေမယ့် အသေးစိတ်နဲ့ အချိန်ဇယားတွေက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိသေးဘဲ အပြည့်အဝထုတ်လုပ်ဖို့က နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာနိုင်ပါတယ်။
တနင်္ဂနွေနေ့နှောင်းပိုင်းမှာ ယူကရိန်းဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ခါ်က်ဗ်အနီးရှိ စာတိုက်အဆောက်အအုံတစ်ခုကို ရုရှားတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး အနည်းဆုံး ၂၀ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒေသဆိုင်ရာအာဏာပိုင်တွေနဲ့ ယူကရိန်းအရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုတွေရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ ရုရှားလမ်းညွှန်ဗုံးတွေက Kherson နဲ့ Sumy မြို့တွေကိုလည်း ထိမှန်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုစီမှာ အနည်းဆုံးလူတစ်ဦးစီ သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။
– ရုရှားက တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ဒုံးကျည်၊ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးများဖြင့် ယူကရိန်းမြို့များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တိုက်ခိုက်၊ အနည်းဆုံး ၆ ဦးသေဆုံး
– ကီးယက်ဗ်မြို့တွင် ညပိုင်း ၁း၃၀ မှစ၍ နာရီပေါင်းများစွာ ဒုံးကျည်များဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရ၊ ခရိုင် ၅ ခုတွင် မီးလောင်မှုများဖြစ်ပွား
– ရုရှား၏ ဘယ်လစ်စတစ်ဒုံးကျည်များကို ကြားဖြတ်ဖြိုခွင်းနိုင်သည့် US-made Patriot စနစ် ပြတ်လပ်မှု ထပ်မံပေါ်လွင်
– Trump က Patriot ထုတ်လုပ်ရန် လိုင်စင်ပေးရန် ကတိပြုသော်လည်း အသေးစိတ်နှင့် အချိန်ကာလ မရှင်းလင်း
– CPC ရေနံဂိတ်ရှိ ရေနံတင်သင်္ဘော ၂ စင်း တိုက်ခိုက်ခံရ၍ ရေနံတင်ဆောင်မှုများ ရပ်တန့်
– ယူကရိန်းက ရုရှား Stavropol ဒေသရှိ ရေနံသိုလှောင်ရုံများနှင့် ပင်လယ်နက်ရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောများကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်
– ရုရှားက ယူကရိန်းမောင်းသူမဲ့လေယာဉ် ၁၄၀ ကို ပစ်ချသည်ဟုဆို
– ခါ်က်ဗ်၊ Kherson နှင့် Sumy မြို့များတွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိသူများရှိ
