အမေရိကန်စစ်တပ်က အီရန်နိုင်ငံအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၁၃ ရက်မြောက်နေ့ကို ပြီးဆုံးကြောင်း ကြေညာပြီး နာရီပိုင်းအကြာ သောကြာနေ့တွင် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများ တင်ဆောင်ထားသည့် ဒရုန်းများသည် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ အခြေစိုက်ရာ မြောက်ပိုင်းအီရတ်နိုင်ငံရှိ မြို့တစ်မြို့ကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဘာရိန်းနိုင်ငံတွင်လည်း လေကြောင်းအချက်ပေး ဆင်ရဲများ မြည်ဟည်းခဲ့သည်။
အမေရိကန်က အီရန်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တီဟီရန်ဘက်ကလည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအတွင်းရှိ သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ကာ ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် မဟာမိတ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် ပြီးခဲ့သည့်တစ်ပတ်အတွင်း ပဋိပက္ခမှာ တစ်ကျော့ပြန် ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ရေးအတွက် အရေးပါသော အဓိကလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် အဆိုပါရေလက်ကြားသည် လတ်တလောတိုက်ပွဲများ၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိနေသည်။ အကြောင်းမှာ အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ရေလမ်းကြောင်းကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့နိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများ အမြင့်သို့ထိုးတက်သွားစေကာ ကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်မှုများကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့သောကြောင့်ပင်တည်း။ အီရန်၏ မဟာမိတ် ဟူသီသူပုန်များကလည်း ယခုသလောက်တွင် ဆော်ဒီရေနံတင်သင်္ဘော နှစ်စင်းကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် ဖိအားများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း ရေနံသယ်ယူရေးအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ဖြတ်တောက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့မှုကို လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ပြခဲ့သည်။
စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ လူကြိုက်များမှု မရှိခြင်းနှင့် အီရန်နိုင်ငံအပြင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ရှိနေသော်လည်း ဤနောက်ဆုံးအကြိမ် တိုက်ပွဲများတွင်မူ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိသေးပေ။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူ ၅၉ ဦး သေဆုံးပြီး ၆၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အီရန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပြီး တီဟီရန်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန်နှင့် ၎င်း၏ နူမြူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် အပါအဝင် စစ်ပွဲအတွက် ရည်မှန်းချက်အပြောင်းအလဲများကို တင်ပြခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါပဋိပက္ခသည် ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်က ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများဖြစ်စေခြင်းဖြင့် အလျှော့ပေးမှုများကို ရယူလိုပုံရကာ အမေရိကန်ကမူ ထိုထိခိုက်မှုကို လျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။
အမေရိကန်က အီရန်တစ်ဝန်းရှိ စခန်းများနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်
မြောက်ပိုင်းအီရတ်နိုင်ငံ၊ အာဘေးလ် (Irbil) မြို့ပေါ်တွင် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများတင်ဆောင်ထားသည့် ဒရုန်းငါးစင်းကို အမေရိကန်ဦးဆောင်သော တပ်ဖွဲ့များက ကြားဖြတ်ဟန့်တားပြီး ပစ်ချခဲ့ကြောင်း လုံခြုံရေးအရာရှိများက သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှု သို့မဟုတ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု တစ်စုံတစ်ရာ မရှိကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
အီရတ်နိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ကုဒ်ဒစ်ရှ်ဒေသ၏ အဓိကမြို့တော်တွင် အေပီ (Associated Press) သတင်းထောက်တစ်ဦးသည် အနည်းဆုံး ပေါက်ကွဲသံ ခုနစ်ကြိမ်ကို ကြားခဲ့ရပြီး မြို့တော်လေဆိပ်အတွင်း သို့မဟုတ် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များကို လက်ခံထားရှိသည့် စခန်းတစ်ခုအနီးမှ အနည်းဆုံး မီးခိုးမည်းတန်း လေးခု တက်လာသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ လေဆိပ်ဒါရိုက်တာ၏ ပြောကြားချက်ကို ကိုးကား၍ အစိုးရပိုင် အီရတ်သတင်းအေဂျင်စီ (INA) က လေဆိပ်တွင် လေကြောင်းပျံသန်းမှုများ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်လက်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရတ်နိုင်ငံရှိ အမေရိကန်စစ်ဘက် တာဝန်ရှိသူများကမူ မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုကို ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အမေရိကန်သည် အီရတ်စစ်တပ်နှင့်အတူ အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံတော်အဖွဲ့ (IS) ကို တိုက်ခိုက်ရန် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အီရတ်နိုင်ငံတွင် စစ်သည် ၂,၅၀၀ ခန့်ကို ထိန်းသိမ်းထားရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသော်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပေးများနှင့် အခြားသူများပါဝင်သည့် အသေးစားတပ်ဖွဲ့ငယ်တစ်ခု ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ အာဘေးလ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြသည်။
အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (Revolutionary Guard) က အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများရှိ ပြည်သူများအား အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ အခြေစိုက်ရာ စခန်းများနှင့် ဝေးဝေးတွင်နေထိုင်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ကူဝိတ်နိုင်ငံ၊ အူဒါရီ (Udairi) ရှိ အမေရိကန်စခန်းကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် သိုလှောင်ရုံ သုံးခု မီးလောင်ကျွမ်းသွားခဲ့ပြီး ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း အစောင့်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘာရိန်းနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် အမေရိကန်ရေတပ် ပဉ္စမဖရက်ဒုံ (Fifth Fleet) ၏ ကင်းမျှော်စင်ကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ၎င်းတို့က ဆိုသည်။
အမေရိကန် ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ် (Central Command) က အဆိုပါပြောဆိုချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းမေးမြန်းမှုများကို ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။ ဘာရိန်းနိုင်ငံကမူ သောကြာနေ့တွင် အီရန်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားကာ ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ထိခိုက်သေဆုံးမှု သို့မဟုတ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ရှိမရှိကိုမူ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကလည်း သောကြာနေ့တွင် အီရန်ဒုံးကျည် ခုနစ်စင်းနှင့် ဒရုန်း ခြောက်စင်းကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဖာ့စ် (Fars) နှင့် အိုင်အက်စ်အင်အေ (ISNA) သတင်းဌာနခွဲများ၏ ဖော်ပြချက်အရ အမေရိကန်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် မြောက်ပိုင်းအီရန်ရှိ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် ရေတပ်စခန်းတစ်ခုကို ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအတွင်းရှိ သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အီရန်အသုံးပြုနိုင်သည့် ဒရုန်းလှေများအပါအဝင် ရေတပ်ပစ္စည်းများအတွက် အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သော အီရန်နိုင်ငံရှိ ကွတ်ရှ်ကျွန်း (Qeshm Island) နှင့် အဓိကအီရန်လေတပ်စခန်းနှင့် အီရန်၏ နူမြူကလီးယားစခန်းများထဲမှ တစ်ခု တည်ရှိရာ ਇਸဖဟန် (Isfahan) ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း တစ်ညတာ အမေရိကန်၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပေါက်ကွဲသံများကို ကြားခဲ့ရကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ အခြားသော တိုက်ခိုက်မှုများသည် အီရန်၏ အနောက်တောင်ပိုင်း ခူဇက်စတန် (Khuzestan) ပြည်နယ်နှင့် တောင်ပိုင်း ဖာ့စ် (Fars) ပြည်နယ်တို့ကို ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
ဒေသတွင်းရေပြင်များကို ဖြတ်သန်းသွားလာနေကြသည့် အရပ်ဘက် ရေကြောင်းပြများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးသင်္ဘောများကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် အီရန်၏ စွမ်းရည်ကို “နောက်ထပ်တိုးမြှင့် လျှော့ချရန်” ရည်ရွယ်၍ ဤနောက်ဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကာလတွင် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့၏ ငါးပုံတစ်ပုံသည် အဆိုပါရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ပြီး အမေရိကန်တို့အနေဖြင့် ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် တွန်းအားပေးလျက်ရှိသည်။
ဟူသီများက စစ်ပွဲအတွင်း ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာသစ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်
အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာပိတ်ဆို့နိုင်ပြီး ထို့ကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းထက် ကျော်လွန်ကာ စီးပွားရေး ကမောက်ကမဖြစ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် စွမ်းရည်သည် ၎င်းတို့အား မည်သည့်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများတွင်မဆို ကြီးမားသော ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပေးစွမ်းနေသည်။ ၎င်းတို့၏ ဟူသီမဟာမိတ်များက ကြာသပတေးနေ့တွင် နီပင်လယ်အတွင်းရှိ ဆော်ဒီရေနံတင်သင်္ဘော နှစ်စင်းကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သောအခါတွင်မူ အဆိုပါ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်လာခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေနံအတွက် အခြားအရေးပါသော လမ်းကြောင်းတစ်ခုမှတဆင့် သင်္ဘောတင်ပို့မှု အန္တရာယ်များကို ပိုမိုကြီးမားလာစေခဲ့သည်။
ဟူသီများက ကြာသပတေးနေ့တွင် သင်္ဘော ၁၀ စင်းကို လမ်းကြောင်းပြောင်းရန် ဖိအားပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းဖြစ်သော ဘรန့် (Brent) ရေနံစိမ်းတစ်စည်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း သောကြာနေ့တွင်မူ ၉၈ ဒေါ်လာအောက်သို့ အနည်းငယ် ပြန်လည်ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံအတွင်း ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းများမှာ တစ်ဂါလံလျှင် ပျမ်းမျှ ၄ ဒေါ်လာ ၁၁ សင့်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း AAA က ဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် ဆော်ဒီနှင့်ဆက်နွှယ်နေသော သင်္ဘောများအတွက် ဘားဗ်အယ်လ်မန်ဒက်ဘ် (Bab el-Mandeb) ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့မည်ဟူသော ဟူသီတို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပြသလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အာရေဗီယန် ကျွန်းဆွယ်၏ တောင်ဘက်စွန်းရှိ အဆိုပါရေလက်ကြားသည် နီပင်လယ်နှင့် အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့တို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားပြီး ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ကမ္ဘာ့ကွန်တိန်နာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၏ လေးပုံတစ်ပုံသည် ထိုနေရာမှတဆင့် ဖြတ်သန်းသွားလာနေကြသည်။
အဆိုပါလမ်းကြောင်းသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ရှောင်ကွင်းသည့်အနေဖြင့် တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း သန်းပေါင်းများစွာကို နီပင်လယ်ကမ်းခြေရှိ ယန်ဘူ (Yanbu) ဆော်ဒီဆိပ်ကမ်းသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲပေးခဲ့သော ဆော်ဒီအာရေဗီယန်နိုင်ငံအတွက် ပိုမို၍ အရေးပါလာခဲ့သည်။
အကယ်၍ သင်္ဘောများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမည်ဆိုပါက ဟူသီများအပေါ် “ကြီးမားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှုများ” ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
စစ်ပွဲအတွင်း ပျက်စီးသွားသော သင်္ဘောများကို ပြုပြင်ရန်အတွက် အီရန်၏ ရန်ပုံငွေများကို အသုံးပြုမည်ဟု ထရမ့် ခြိမ်းခြောက်
သမ္မတထရမ့်က သင်္ဘောများအပေါ် ပြုလုပ်ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အီရန်ကို သတိပေးခဲ့ပြီး ကြာသပတေးနေ့က လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ်တွင် ရေးသားရာ၌ အမေရိကန်၏ လက်ဝယ်တွင်ရှိနေသည့် ပိတ်ဆို့အရေးယူခံထားရသော အီရန်၏ရန်ပုံငွေများကို စစ်ပွဲအတွင်း ပျက်စီးသွားခဲ့သော သင်္ဘောများကို ပြုပြင်ပေးရန်အတွက် အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်အနေဖြင့် အဆိုပါရန်ပုံငွေများကို ရယူသုံးစွဲရန် မည်သည့်ဥပဒေကြောင်းအရ နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုမည်ဆိုသည်မှာ ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးပေ။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာဘက်စ်အာရာချီ (Abbas Araghchi) က အဆိုပါအကြံပြုချက်ကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး X လူမှုကွန်ရက်တွင် “အစိုးရများအနေဖြင့် ပိုင်ဆိုင်မှုသိမ်းဆည်းခြင်းကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်လာကြပြီဆိုပါက မည်သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုမှ လုံခြုံမှုရှိတော့မည် မဟုတ်ပါ။ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ကမောက်ကမဖြစ်မှုများသည် လှပမည် သို့မဟုတ် ငြိမ်းချမ်းမည် မဟုတ်ပါ” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
မည်သည့်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရေး ကြိုးပမ်းမှုများတွင်မဆို လူသိရှင်ကြား တိုးတက်မှု လက္ခဏာတစ်စုံတစ်ရာ မရှိသေးပေ။
အမေရိကန်နှင့် အီရန် နှစ်နိုင်ငံစလုံးနှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိသည့် အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ် အာလီအာဇိုင်ဒီ (Ali al-Zaidi) သည် ယခုလအစောပိုင်းက ဝါရှင်တန်မြို့တွင် သမ္မတထရမ့်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ကြာသပတေးနေ့က တီဟီရန်မြို့သို့ ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ယခင်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အီရှက်ဒါ (Ishaq Dar) သည်လည်း သောကြာနေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာဘက်စ်အာရာချီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု မပြုလုပ်မီက အာရာချီက ပဋိပက္ခအတွက် ကြားဝင်စေ့စပ်သူများ ပိုမိုရန် မလိုအပ်ဟု ထင်မြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ကြားဝင်စေ့စပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ပယ်ချပုံပေါ်ခဲ့ကာ အမေရိကန်အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရပ်တည်ချက်ကို ပြောင်းလဲရမည်ဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတစ်ဝိုက်ရှိ သင်္ဘောပေါင်း ၄၀၀ ခန့်တွင် ရေကြောင်းပြ အနည်းဆုံး ၆,၀၀၀ ခန့် သောင်တင်နေကြရကြောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကြောင်းအဖွဲ့ချုပ် (IMO) က ပြောကြားခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အကြီးအကဲ ဗိုလ်ကာ တာ့ခ် (Volker Türk) က ၎င်းတို့အား ကူညီရန်အတွက် “အရေးပေါ် အစီအမံများ” ပြုလုပ်ကြရန် သောကြာနေ့တွင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ရေကြောင်းသွားလာသူများသည် တိုက်ပွဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေကြရပြီး အချို့မှာ သင်္ဘောပိုင်ရှင်များ၏ စွန့်ပစ်ခြင်းကို ခံထားကြရကာ ၎င်းတို့၏ မိသားစုများနှင့် ဆက်သွယ်ရန် ဆက်သွယ်ရေးနည်းလမ်းများ၊ လျှပ်စစ်မီး၊ ဆေးဝါးကုသမှု၊ လောင်စာဆီ၊ ရေနှင့် အစားအစာများ မရှိဘဲ “မိမိတို့ဘာသာ ရုန်းကန်ရှင်သန်နေကြရသည်” ဟု ၎င်း၏ရုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။
စစ်ပွဲမစတင်မီက အခကြေးငွေမယူဘဲ အားလုံးအတွက် လွတ်လပ်စွာ ဝင်ထွက်သွားလာခွင့်ပြုထားခဲ့သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအတွင်း ရေကြောင်းသွားလာမှုကို စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် အခကြေးငွေ အလားအလာရှိရှိ ကောက်ခံရန်အတွက် ၎င်းတို့တွင် အခွင့်အရေးရှိကြောင်း အီရန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ၏ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းကို ခံရပြီး တီဟီရန်၏ ထိန်းချုပ်မှုအပြင်ဘက်တွင် ရှိစေရန် ရည်ရွယ်ထားသော ရေလက်ကြားအတွင်းရှိ လမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုနေကြသည့် သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။























