စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို ထရမ့် လျှော့ချခဲ့ခြင်းက ‘ဘာမှပြောင်းလဲမသွားစေဘူး’ လို့ မြောက်ကိုရီးယား ဆို

တောင်ကိုရီးယားနှင့် ပူးပေါင်းစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို လျှော့ချမည့် အမေရိကန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်က ယင်းလေ့ကျင့်မှုများအပေါ် ရန်စသည့်သဘောသဘာဝအဖြစ် ၎င်းတို့၏ ရှုမြင်မှုကို ပြောင်းလဲစေမည်မဟုတ်ကြောင်း မြောက်ကိုရီးယားက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ရာ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်းနှင့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်တို့အကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး အမြန်ပြန်လည်စတင်နိုင်ရေး မျှော်လင့်ချက်များကို မှေးမှိန်သွားစေခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်-တောင်ကိုရီးယား နှစ်စဉ်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို အကြီးအကျယ်လျှော့ချမည့် ထရမ့်၏ ခြေလှမ်းအပေါ် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်း၏ ဩဇာကြီးမားသော ညီမဖြစ်သူက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညဉ့်နက်ပိုင်းတွင် ယင်းသို့ မှတ်ချက်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

“ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး မှတ်ချက်ပေးနေဖို့ မတန်ဘူးလို့ ထင်သလို ကျွန်မတို့အနေနဲ့လည်း လုံးဝ စိတ်ဝင်စားမှုမရှိပါဘူး” လို့ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုမှာ ကင်ယိုဂျုံက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

“လေ့ကျင့်မှုရဲ့ အချိန်ကာလနဲ့ အရွယ်အစားကို လျှော့ချလိုက်ပေမယ့် ရန်စလိုတဲ့၊ ရန်လိုတဲ့ သဘောသဘာဝတွေကတော့ ပြောင်းလဲသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။”

ယခုနှစ်အစောပိုင်းက ဝါရှင်တန်နှင့် ဆိုးလ်တို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အခြားသော စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် တောင်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောများ မိတ်ဆက်ရန် တွန်းအားပေးမှုများကိုလည်း သူမက ကိုးကားပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ထရမ့်နှင့် ၎င်း၏အစ်ကိုဖြစ်သူအကြား ဆက်သွယ်မှုများရှိနေသည်ဆိုခြင်းကို ကင်ယိုဂျုံက ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ယခုအပတ် အစောပိုင်းက ကင်ဂျုံအန်းနှင့် စကားပြောဆိုခဲ့ခြင်း ရှိမရှိ သတင်းထောက်များက မေးမြန်းရာတွင် ထရမ့်က ၎င်း၏ ဆွေးနွေးပြောဆိုရန် တောင်းဆိုချက်ကို မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင်က တုံ့ပြန်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ကင်ယိုဂျုံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် မြောက်ကိုရီးယား၏ ပုံမှန် ပြင်းထန်သော စကားလုံးများ မပါဝင်ခဲ့ပေ။ သူမ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူနှင့် ထရမ့်တို့အကြား ဆက်ဆံရေးမှာ “အထူးကောင်းမွန်နေဆဲ” ဖြစ်ကြောင်း သူမက အတိုချုပ် ပြောကြားခဲ့ပြီး ထရမ့်နှင့်ပတ်သက်၍ “အမှတ်တရကောင်းများ” ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သူမ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ အတိတ်က ပြောဆိုခဲ့သည့် မှတ်ချက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

၎င်းက မြောက်ကိုရီးယားအနေဖြင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန်အတွက် ပိုမိုကြီးမားသော လိုက်လျောမှုများကို ရှာဖွေရင်း ထရမ့်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းကျောင်းရန် ကြိုးပမ်းနေနိုင်ကြောင်း အကြံပြုနေပါတယ်။

ယခုနှစ်တွင် ကင်ဂျုံအန်းနှင့် တွေ့ဆုံမည်လားဟု သတင်းထောက်များက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မေးမြန်းရာ ထရမ့်က “အင်း၊ တွေ့ဖို့ရှိတယ်” ဟု ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။ ကင်နှင့် စာအပြန်အလှန် ပေးပို့မှုများ ရှိမရှိ မေးခွန်းကို သူက ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်းနှင့် အဆင်ပြေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ကင်ယိုဂျုံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်သည် ၎င်းတို့၏ ၁၁ ရက်ကြာ Ulchi Freedom Shield စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများကို လျှော့ချနေကြောင်း တောင်ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်စစ်တပ်တို့က အတည်ပြုပြီးနောက် နာရီပိုင်းအကြာတွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကင်နှင့် “အလွန်ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေး” ရှိကြောင်းနှင့် တောင်ကိုရီးယားအနေဖြင့် ၎င်း၏ အီရန်စစ်ပွဲတွင် ထောက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြောင်းတို့ကို ကိုးကား၍ အဆိုပါ လေ့ကျင့်မှုများကို “သိသိသာသာ လျှော့ချရန်” ပင်တဂွန်သို့ ထရမ့်က စောပိုင်းတွင် အမိန့်ပေးခဲ့ပါတယ်။

ထရမ့်၏ ကြေညာချက်သည် ကြိုတင်အသိပေးခြင်းမရှိဘဲ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အာရှနိုင်ငံရှိ လူအများအပြားကို အံ့အားသင့်စေကာ ပူးပေါင်းကာကွယ်ရေး အသင့်ဖြစ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်စေခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယား တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

မဟာမိတ်များအနေဖြင့် ဝါရှင်တန်၏ တောင်းဆိုချက်အရ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု၏ အချိန်ကာလနှင့် အရွယ်အစားကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယားစစ်တပ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသော လေ့ကျင့်မှုများသည် မူလစီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မဟုတ်ဘဲ သောကြာနေ့တွင် ပြီးဆုံးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် မဟာမိတ်များအနေဖြင့် အချို့သော ပူးပေါင်းမြေပြင်လေ့ကျင့်ခန်းများကို အရွယ်အစားလျှော့ချရန်လည်း သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Ulchi Freedom Shield ဆိုသည်မှာ မြောက်ကိုရီးယား၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုကို တုံ့ပြန်ရန် မဟာမိတ်များ၏ အသင့်ဖြစ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးရန် ရည်ရွယ်သည့် ကွန်ပျူတာဖြင့် ပုံဖော်ထားသော ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် လေ့ကျင့်ခန်း အဓိကဖြစ်ပါတယ်။