Apple အသုံးပြုသူများကို Mercenary Spyware တိုက်ခိုက်နေ သင် ပစ်မှတ်ထားခံရခြင်း ရှိ၊ မရှိ ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ

နိုင်ငံပေါင်း ရာချီရှိ Apple အသုံးပြုသူများကို Mercenary Spyware (ကြေးစား သူလျှိုဆော့ဖ်ဝဲ) များ တိုက်ခိုက်နေ — သင် ပစ်မှတ်ထားခံရခြင်း ရှိ၊ မရှိ ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ

အကယ်၍ သင်သည် “mercenary spyware (ကြေးစား သူလျှိုဆော့ဖ်ဝဲ)” နှင့် ပတ်သက်၍ Apple ထံမှ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ စာတိုတစ်စောင်ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပါက ၎င်းကို မဖျက်ပစ်ပါနှင့်၊ လျစ်လျူမရှုပါနှင့်။ ဤစာတိုသည် စပမ်း (spam) မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် Apple အသုံးပြုသူများ အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်သင့်သည့် အမှန်တကယ် သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

တရားဝင် အသိပေးချက်တွင် ဤသို့ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်- “Apple detected a mercenary spyware attack targeted at your iPhone. There are actions you can take now to protect your data and device.” (Apple သည် သင့် iPhone ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ကြေးစားသူလျှိုဆော့ဖ်ဝဲ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကို တွေ့ရှိထားပါသည်။ သင့်ဒေတာနှင့် စက်ကို ကာကွယ်ရန် ယခုချက်ချင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဆင့်များရှိပါသည်)။

စာတို (Text) ဖြင့် သတိပေးချက် ရရှိသည့်အခါ ပေးပို့သူအမည်မှာ “Apple Threat Notifications” ဖြစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ သင့် Apple အကောင့်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော အီးမေးလ်လိပ်စာသို့လည်း threat-notifications@email.apple.com မှတစ်ဆင့် သတိပေးချက် ရောက်ရှိလာမည် ဖြစ်သည်။

ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၁၀ မှ ပစ်မှတ်ထားခံရသူများထံသို့ သတိပေးချက်များ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်းနှင့် ယနေ့အထိ နိုင်ငံပေါင်း ၁၅၀ ကျော်ရှိ အသုံးပြုသူများကို အသိပေးပြီးဖြစ်ကြောင်း Apple က HuffPost သို့ အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။

သာမန်လိမ်လည်မှုများနှင့် မည်သို့ကွာခြားသနည်း။ လူအုပ်စုကြီးကို ပစ်မှတ်ထားလေ့ရှိသည့် သာမန်လိမ်လည်မှုများနှင့်မတူဘဲ၊ ကြေးစားသူလျှိုဆော့ဖ်ဝဲ တိုက်ခိုက်မှုသည် သတင်းထောက်များ၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးသမားများကဲ့သို့သော သူများကို ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းသဘာဝ သို့မဟုတ် ရာထူးကြောင့် သီးသန့် ပစ်မှတ်ထားလေ့ရှိသည်။

• “Apple ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များသည် အသုံးပြုသူတစ်ဦးကို ကြေးစားသူလျှိုဆော့ဖ်ဝဲမှ သီးသန့်ပစ်မှတ်ထားနေကြောင်း အဆင့်မြင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုရှိသော သတိပေးချက်များ ဖြစ်သည်” ဟု Apple ၏ အကူအညီပေးရေး စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

• “ဤသတိပေးချက်များကို မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ထုတ်ပြန်ရသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် အသေးစိတ် မပြောပြနိုင်ပါ။ အကြောင်းမှာ ထိုအချက်အလက်များသည် တိုက်ခိုက်သူများအား နောင်တွင် ရှာဖွေမတွေ့ရှိနိုင်အောင် ၎င်းတို့၏ နည်းလမ်းများကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။”

Electronic Frontier Foundation မှ လုံခြုံရေးနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလုံခြုံမှုဆိုင်ရာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ Thorin Klosowski က ဤသတိပေးချက်များ ရရှိပါက အလွန်အလေးအနက်ထားရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ Apple မှ ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ပြန်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကတည်းက ဤကဲ့သို့ သတိပေးချက်များကို ပေးပို့နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဤ ‘Mercenary Spyware’ သတိပေးချက် ရရှိပါက ဘာလုပ်သင့်သနည်း။

ဤသတိပေးချက်ကို ရရှိပါက iOS 16 နှင့်အထက်တွင် ပါဝင်သော Lockdown Mode (လော့ခ်ချခြင်းမုဒ်) ကို ဖွင့်ထားရန် Apple က အကြံပြုထားသည်။

Lockdown Mode ၏ အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို အသုံးပြုခြင်းက သင့်စက်ကို ပိုမိုလုံခြုံစေမည်ဖြစ်သော်လည်း အသုံးပြုရ အနည်းငယ် အဆင်မပြေဖြစ်စေမည်ဖြစ်သည်။

• iMessage မှ ဖိုင်တွဲများနှင့် လင့်ခ်အစမ်းပြသမှု (link previews) အများစုကို ပိတ်ပင်ထားမည်။

• အမည်မသိသူများထံမှ FaceTime ခေါ်ဆိုမှုများကို စစ်ထုတ်ပေးမည်။

• မျှဝေထားသော ဓာတ်ပုံများတွင် တည်နေရာ အချက်အလက်များ (Location Data) ပါဝင်တော့မည် မဟုတ်ပါ။

• ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်းနှင့် ရိုးရိုးစာတို ပေးပို့ခြင်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း၊ ဖုန်းလော့ခ်ဖွင့်ထားစဉ်တွင် Bluetooth ဆက်စပ်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် အခြားကွန်ပျူတာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည် မဟုတ်ပါ။

“ဒီမုဒ်က တချို့တိုက်ခိုက်မှုတွေကို တားဆီးပေးနိုင်တယ်ဆိုတာ တွေ့ရပေမယ့်၊ နေ့စဉ်သုံးနေတဲ့ တချို့လုပ်ဆောင်ချက်တွေတော့ သုံးမရဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ သတင်းကောင်းကတော့ Lockdown Mode ကို အလွယ်တကူ အဖွင့်/အပိတ် ပြုလုပ်နိုင်တာပါပဲ။” ဟု Kloswoski က ဆိုသည်။

Lockdown Mode အား ဖွင့်ရန်အဆင့်များ-

1. သင့် iPhone ၏ Settings သို့ သွားပါ။

2. Privacy & Security ကို နှိပ်ပါ။

3. အောက်ဆုံးနားရှိ Lockdown Mode ကို ရွေးချယ်ပြီး ဖွင့် (Enable) ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ဖြစ်မှု ပြယုဂ် ဤကဲ့သို့သော အလွန်အမင်း လုံခြုံရေးအစီအမံများသည် လက်တွေ့တွင် အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်အစောပိုင်းက The Washington Post မှ သတင်းထောက် Hannah Natanson ၏ ဖုန်းကို ဖက်ဒရယ်အေးဂျင့်များက သိမ်းဆည်းခဲ့စဉ်တွင်၊ သူမက Lockdown Mode ကို ဖွင့်ထားခဲ့သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဖုန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

အခြား ထပ်မံလုပ်ဆောင်သင့်သည့် အချက်များ Lockdown Mode ကို ဖွင့်ရုံဖြင့် အလုံးစုံ လုံခြုံသွားပြီဟု မယူဆသင့်ပါ။ အောက်ပါ အခြေခံလုံခြုံရေးများကိုလည်း ပြုလုပ်ရန် Klosowski က အကြံပြုထားသည်-

• ဆော့ဖ်ဝဲလ် (Software Updates) များကို အမြန်ဆုံး အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း။

• ခန့်မှန်းရခက်ခဲပြီး ခိုင်မာသော စကားဝှက် (Strong Passcode) ကို အသုံးပြုခြင်း။

• ရနိုင်သမျှ နေရာတိုင်းတွင် အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြင့် အတည်ပြုခြင်း (Two-Factor Authentication) ကို အသုံးပြုခြင်း။

ထို့အပြင် ဤသတိပေးချက်ကို ရရှိပါက၊ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများအတွက် အချိန်ပြည့် အကူအညီပေးနေသော Digital Security Helpline နှင့် ဆက်သွယ်ရန်လည်း Apple က တရားဝင် အကြံပြုထားပါသည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် သင့်ဖုန်းကို မှုခင်းဆေးပညာအရ စစ်ဆေးပေးနိုင်ပြီး ပိုမိုထိရောက်သော နည်းပညာအကူအညီများ ပေးနိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ဤသတိပေးချက်ကို သင် ရရှိပြီး သင့် Apple စက်ပစ္စည်းကို ထိုးဖောက်ခံရပြီဟု သံသယရှိပါက အထက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် သင့်ဒေတာများကို အမြန်ဆုံး ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။ သင်၏ Apple အကောင့်ကို လက်ရှိအချိန်တွင် မည်ကဲ့သို့ ကာကွယ်ထားပါသနည်း။