
အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ဒေသတွင်း၌ အပြန်အလှန် စစ်ရေးအရ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) နှင့် အီရန်အစိုးရ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများသည် နောက်ထပ် စစ်ရေးအရေးယူမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း အပြန်အလှန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေး ခြိမ်းခြောက်လိုက်ကြသည်။
သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က တီဟီရန်အစိုးရသည် “ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရယူရန် အချိန်ဆွဲလွန်းနေခဲ့သည်” ဟု စွပ်စွဲလိုက်ပြီး အီရန်အနေဖြင့် ယခုအခါ “တန်ဖိုးကြီးကြီး ပြန်ပေးဆပ်ရလိမ့်မည်” ဟု ၎င်း၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော် မည်သို့ပေးဆပ်ရမည်ဆိုသည့် အသေးစိတ် အချက်အလက်ကိုမူ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
အီရန်စစ်တပ်သည် ပြိုကွဲသွားပြီဟု ထရမ့် ဆို
သမ္မတ ထရမ့်က အီရန်အစိုးရသည် “စကားသာအပြောရှိပြီး လက်တွေ့ဘာမှမလုပ်နိုင်ဘဲ လုံးဝရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပြီ” ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းက ဆက်လက်၍ –
“အီရန်စစ်တပ်ဟာ တစ်ခုလုံး ဗြုန်းဆိုင်းတီးပြီး ရှုပ်ပွနေတာပါ။ သူတို့ရဲ့ ရေတပ်နဲ့ လေတပ်လိုမျိုး စစ်အင်အား အတော်များများဟာ အခုဆိုရင် တည်တောင်မတည်ရှိတော့ပါဘူး။ သူတို့ လုံးဝဥဿုံ ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပါပြီ။ သူတို့အတွက် အလွန်ကောင်းမွန်မယ့် သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို ဆွေးနွေးဖို့ အချိန်တွေ အကြာကြီး ဆွဲခဲ့ကြတယ်၊ အခုတော့ သူတို့ တန်ဖိုး ပြန်ပေးဆပ်ရတော့မှာပါ!!!” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
ဤပြောကြားချက်သည် ပြီးခဲ့သည့် အင်္ဂါနေ့က သတင်းထောက်များကို “အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ဟာ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်ခုရဖို့ နောက်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်နေပြီ” ဟု ထရမ့် ပြောခဲ့သည့် စကားနှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၏ တုံ့ပြန်မှု
ထရမ့်၏ ခြိမ်းခြောက်မှု မတိုင်မီ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အရတ်ချီ (Abbas Araghchi) ကလည်း အမေရိကန်သည် စစ်မြေပြင်တွင် ရှုံးနိမ့်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟု ဆိုကာ –
“အီရန်နိုင်ငံအနေနဲ့ ဘယ်လိုတိုက်ခိုက်မှု ဒါမှမဟုတ် ခြိမ်းခြောက်မှုကိုမဆို တုံ့ပြန်မှုမရှိဘဲ လွှတ်ထားမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြန်လည်သတိပေးခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခ၏ နောက်ခံအခြေအနေ
ယခု ရက်ပိုင်းအတွင်း ပါရှန်ကွေ့ဝေဟင်၌ အမေရိကန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ပစ်ချခံရပြီးနောက် အမေရိကန်စစ်တပ်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအနီးရှိ အီရန်၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များ၊ မြေပြင်ထိန်းချုပ်ရေးစခန်းများနှင့် ရေဒါစခန်းများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၎င်းကို လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က ဒေသတွင်းရှိ ဂျော်ဒန်နှင့် ဘဟာရိန်းနိုင်ငံတို့အပါအဝင် အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်း ပစ်မှတ်ပေါင်း ၂၁ ခုကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ကူဝိတ်စစ်တပ်ကလည်း ၎င်းတို့နိုင်ငံဘက်သို့ ဦးတည်လာသော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ကြားဖြတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရသည်။
သံတမန်ရေးလမ်းကြောင်း ပျက်ပြားလုနီးပါးဖြစ်နေ
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စမေးလ် ဘာကေအီ (Esmaeil Baqai) က အမေရိကန်အစိုးရအား သံတမန်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဖျက်ဆီးနေသည်ဟု စွပ်စွဲလိုက်သည်။
“အမေရိကန်ဟာ ရှေ့နောက်မညီတဲ့ သဝဏ်လွှာတွေ ပို့တာ၊ သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်နဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေကို ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေတာ၊ ပြီးတော့ အဆိုးဆုံးကတော့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အကြိမ်ကြိမ် ချိုးဖောက်နေတာတွေကြောင့် ဒီသံတမန်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ပျက်စီးစေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်းက ဆက်လက်၍ မည်သည့်သံတမန်ရေး ဆွေးနွေးမှုမျိုးမဆို အနည်းဆုံး တည်ငြိမ်မှုရှိရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် ယခုအခါ အီရန်အနေဖြင့် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သဖြင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများမှာ လမ်းပျက်လုနီးပါး အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေကြောင်း သိရှိရသည်။
